CMR “سی ام آر” چیست؟

توسط fatemeh baqshani در آبان ۲۳, ۱۳۹۸

راهنامه CMR “سی ام آر” سندی است که درمسیر حمل و نقل بین المللی با کامیون مورد استفاده قرار می گیرد و مخصوص حمل جاده ای می باشد و دلیل انعقاد قرارداد حمل ، پذیرش شرایط قرارداد و رسید دریافت محموله توسط حمل کننده (کریر ) خواهد بود و سند مزبور تحت مقررات کنوانسیون بین المللی حمل ونقل جاده ای کالا یا مقررات بین المللی حمل کالا از طریق جاده صادر می گردد و حدود مسئولیت های متصدیان حمل جاده ای را مشخص می نماید . این سند غیر قابل انتقال بوده و به منزله رسید کالا تلقی می گردد و بایستی مورد تایید سازمان حمل و نقل پایانه های کشورباشد .

کنوانسیون CMR که در سال ۱۹۵۶ مورد تصویب و الحاق پنج کشور اروپایی قرار گرفت به تدریج به صورت یکی از مفید ترین و عمده ترین کنوانسیون ها در عرصه ی حمل ونقل بین المللی در آمد و تا کنون بیش از شصت کشور به آن پیوسته اند. کنوانسیون CMR در حمل و نقل بین المللی جاده ای کالا و همچنین در حالت های خاص در حمل ترکیبی به شرطی که کالا از وسایل نقلیه جاده ای تخلیه نشود مورد استفاده قرار می گیرد.
یکی از نکات قابل توجه و عمده در این کنوانسیون به علت مشخص بودن توافق بین فرستنده – حمل کننده اولیه و حمل کنندگان بعدی – گیرنده در عملیات حمل و نقل بین المللی یا سندCMR که در چارچوب کنوانسیون CMR صادر می­گردد.
تعیین موارد مسئولیت هر یک از دست اندر کاران در زنجیره حمل و نقل بین المللی جاده ای و به خصوص تعیین حداکثر میزان مسئولیت حمل کنندگان در موارد فقدان و بروز خسارت به محمولات و یا تاخیر در حمل و تحویل کالا، این امکان فراهم گردیده که شرکت های بیمه بتوانند در شکلی ساده و موثر مسئولیت حمل کنندگان را بیمه کنند.
مفاد این کنوانسیون مهمترین راهنمای مجریان حمل بین المللی کالا از طریق جاده است و حیطه وظایف، مسئولیت ها و حقوق آنهارا مشخص می کند.

تفاوت عمده «سی ام آر» با بارنامه اف بی ال (فیاتا) و بی ال (سراسری) در آن است که بارنامه سند مالکیت و قابل انتقال و ظهرنویسی می باشد، ولی سی ام آر قابل انتقال و پشت نویسی نبوده و سند مالکیتی کالا نمی باشد.

«سی ام آر» علاوه بر ناظر بودن بر روابط بین حمل کننده ، فرستنده و گیرنده پوشش بیمه‌ای برای مسئولیت شرکت‌های کریر را بوجود می آورد. با بیمه کردن «سی ام آر» مسئولیت شرکت‌های حمل کننده بیمه می گردد.

در صورتی که وسیله نقلیه حامل کالا در قسمتی از سفر به طرق دریایی و یا ریلی حمل شود و برای آن سند CMR صادر گردد، به شرطی که کالا از وسیله نقلیه تخلیه نشود مشمول مقررات کنوانسیون CMR می باشد.

در کنوانسیون CMR حمل کننده مسئول اعمال، خدمه یا هر شخص دیگری که در جریان حمل از خدمات آنها استفاده می‌کند، خواهد بود.

فرستنده مسئول جبران تمام هزینه‌ها، خسارات و صدماتی خواهد بود که در نتیجه عدم صحت یا عدم کفایت مشخصات لازمه از جمله موارد ذیل به حمل کننده وارد شود:

– نام و نشانی فرستنده کالا
– نام و نشانی گیرنده کالا
– تاریخ و محل دریافت کالا
– وزن ناخالص کالا
– شرح ماهیت کالا و نوع بسته‌بندی
– تعداد بسته‌ها و علایم و شماره‌های مخصوص آنها
– دستورات ضروری برای تشریفات گمرکی و غیره

حق بیمه CMR  “سی ام آر”:

مبنای محاسبه حق بیمه توافق و ضرایب شرکت بیمه با بیمه گذار می باشد.

۱ :در مورد راهنامه های حمل کالا یا CMR باارزش اظهار شده ، متقاضی می بایست قبل از بارگیری مراتب را به بیمه گر اعلام وحق بیمه متعلقه را پرداخت نماید و یا تا سقف خاص و محدودی CMR بیمه می گردد.

۲ :هر گاه برای محموله یک وسیله نقلیه چند راهنامه صادر گردد (گروپاژ) حق بیمه برای هر راهنامه محاسبه نمی گردد اگر برای یک مقصد باشد حق بیمه معادل یک کامیون دربست با توجه به حجم کل ناخالص کالا واگر برای مقاصد مختلف باشد بر اساس دورترین مقصد وبا حجم کل کامیون محاسبه می گردد.

۳ :برای کالاهای خطرناک و فاسد شدنی نرخ بیمه آن از کالاهای استاندارد متفاوت خواهد بود

۶ :هزینه نجات وجلوگیری از توسعه خسارت توسط بیمه گر پرداخت می شود.

استثنائات بیمه  CMR “سی ام آر”:

  1. خسارت و هزینه های مربوط به محمولاتی که تحت شمول کنوانسیون سی ام آر نامه مربوط قرار ندارد
  2. خسارت و هزینه های مربوط به مواردی که طبق کنوانسیون سی ام آر بیمه گذار نسبت به آن از مسئولیت مبری است
  3. خسارت ناشی از عمد و سوء نیت بیمه گذار
  4. خسارت ناشی از انرژِی هسته ای و رادیو اکتیو
  5. خسارت ناشی از جنگ ، شورش ،بلوا، اعتصاب ،خرابکاری ، ظبط ویا مصادره کالا
  6. خسارات وارده به فلزات گرانبها،سنگ های قیمتی ،پول و اسکناس ،آثار هنری و تابلوهای نقاشی و مجسمه ها مگر در صورتیکه قبل از حمل موافقت بیمه گر جلب شده باشد
  7. لوازم دست دوم و اثاثیه منزل که در این مورد باید فرستنده کالا برای کالا بیمه کلوز C تهیه نماید.

حمل بار فله

توسط fatemeh baqshani در آبان ۲۲, ۱۳۹۸

شرکت حمل و نقل بین المللی “ هلدینگ خادم لجستیک”، خدمات حمل کالا  بصورت  کانتینر کامل  (FCL)، خرده بار(LCL  ) ، بار فله ، یخچالی ، ایزوتانک و کانتینر ویژه را انجام می دهد.

حمل بار فله در حمل ریلی ، حمل دریایی و یا حمل هوایی

حمل بار فله در حمل و نقل ریلی یا واگن مسقف، لبه کوتاه و لبه بلند و همچنین برای مایعات و گازها و یا واگن های مخزن دار انجام می شود. روش بارگیری و تخلیه هر کدام متناسب با نوع بار متفاوت است. انتخاب مناسب ترین وسیله و روش برای بارگیری و تخلیه از اهمیت زیادی برخوردار است.

ولی در حمل دریایی کشتی فله بر نوعی کشتی تجاری است که برای حمل و نقل کالاهای بسته بندی نشده و فاقد بسته بندی مانند غلات، زغال سنگ، کانی ها و سیمان به کار گرفته می شود.

کشتی های فله بر از قرن نوزدهم در آب دریا شروع به فعالیت کردند. امروزه کشتی های فله بر یک سوم ناوگان تجاری کشتی های جهان را تشکیل می دهند.

کشتی حمل بار فله خشک (Bulk Carrier Dry)

این کشتی دارای انبارهای بزرگ مخصوص حمل کالای فله است. انبارها به شکل قیف مانند بوده و درب های آن ها بر روی عرشه قرار گرفته است.
این کشتی بیشترین تناژ حمل کالاهایی ازقبیل سنگ آهن، زغال سنگ و غلات را در جهان دارد. 

کشتی حمل بار فله مایع (Liquid Bulk Carrier)

به کشتی هایی که برای حمل بار فله مایع ساخته شده، تانکر گویند و انواع این کشتی از لحاظ نوع باری که حمل می کند عبارتند از:

  • نفتکش (Oil Tanker) شامل تانکرهای حمل فراورده نفتی و نفت خام
  • تانکر حمل گاز مایع (Liquid gas carrier) شامل تانکرهای حمل گاز LNG و گاز LPG
  • تانکر حمل مواد شیمیایی (Chemical carrier)

حمل بار فله در حمل هوایی

حمل هوایی با هواپیماهای هواپیمای وایلد وادی نیز انجام می گیرد. کانتینرهای آن ها بسیار متفاوت و شامل کانتینرهای شاسی و استاندارد می باشد. محموله های کانتینری هوایی سبک تر و آسیب پذیرتر هستند. در حمل و نقل هوایی، بسته بندی کالا در مکان صادر کننده، حمل آن به فرودگاه و در پایان، بارگیری کانتینرها به هوایی و حمل است. گاهی حمل و نقل دریایی و هوایی با هم مورد استفاده قرار می گیرند، به طوری که محموله ها از طریق دریا حمل شده و سپس تحویل هواپیما می شود.

بنادری مثل بندر عباس قابلیت حمل های چند وجهی با کامیون، واگن، هواپیما و کشتی را داراست. بندر عباس می تواند هاب منطقه باشد و همچنین بنادر شمالی مثل بندر امیر آباد.

در حال حاضر بندر هاب معروف دنیا، سنگاپور می باشد.

اصطلاحات رايج در حمل و نقل دریایی و کشتیرانی

توسط fatemeh baqshani در آبان ۲۱, ۱۳۹۸

سیستم قرار دادهای دریایی

چارترپارتی :

قراردادی است که به وسیله آن مالک کشتی موافقت می کند که کشتی خود یا قسمتی از آن را برای حمل کالا از بندری به بندر دیگر در اختیار تاجر یا شخص دیگری که اجاره کننده نامیده می شود بگذارد و در ازاء آن کرایه دریافت کند. یا اینکه کشتی خود را برای مدت زمان معینی اجاره دهد، که در این حالت مبلغ پرداخت شده را اجاره می نامند.

بطور کلی به دو طریق میتوان یک کشتی را اجاره کرد:

الف – اجاره کشتی به صورت لخت و بدون خدمه ( Bareboat Charter )

که دراین حالت می توان آن را اجاره کامل کشتی تلقی نمود. اجاره کننده تمام هزینه های کشتی را می پردازد، ناخدا و کارکنانی را که خود انتخاب می کند برروی کشتی بکار می گمارد و حقوق و دستمزد آنان را خود می پردازد.

ب – اجاره کشتی با ناخدا و خدمه مربوط :

به دو حالت اجاره سفری و اجاره زمانی ممکن است صورت گیرد.

۱-در اجاره سفری، مالک کشتی محموله معینی را از یک بندر مشخص به بندر مشخص دیگری در ازاء کرایه حمل می کند.
۲-در اجاره زمانی، مالک کشتی خود را برای سفر معین و با مدت معین و یا مدت در ازاء اجاره بهای معین به اجاره کننده اجاره می دهد.
چندین نوع اجاره سفری وجود دارد که بعضی از انواع آن در زیر گفته می شود و تمام این موارد برای محل کالا از بنادری به بندر و یا بنادر دیگر است و اختلافات بین آنها عمدتا در پرداخت هزینه های بارگیری و تخلیه و هزینه های بندری است.


اجاره سفری کشتی به صورت ناخالص ( Gross Form ) :

در این روش اجاره کشتی، که امروزه چندان طرفدار ندارد، مالک کشتی تمام هزینه های بارگیری و تخلیه و هزینه های بندری را میپردازد.

اجاره سفری کشتی به صورت (F.I.O ( Free in and Out  :

در این نوع تمام هزینه های بارگیری و تخلیه بر عهده اجاره کننده است ولی مالک کشتی مسئول پرداخت هزینه های بندری است.

اجاره سفری کشتی بصورت ( Lump Sum) :

در این روش اجاره کننده یک مبلغ مقطوع را برای استفاده از کشتی به مالک پرداخت می کند و مالک در عوض حجم معینی را برای بارگیری کالا و نیز حداکثر وزنی را که کشتی قادر به حمل است مشخص می کند.
این نوع اجاره ممکن است بصورت ناخالص یا بصورت F.I.O باشد. هرگاه اجاره کننده کالاهای مختلف و ناهمگون داشته باشد این روش اجاره مطلوبتر بنظر می رسد. در تمام موارد فوق مالک کشتی هزینه ها و عوارض بندری را می پردازد.

اجاره سفری کشتی به صورت خالص ( Net Form ) :

در این نوع اجاره علاوه بر پرداخت هزینه های بارگیری و تخلیه تمام هزینه ها و عوارض بندری به عهده اجاره کننده است. در مواردی که کشتی به بنادری میر ود که مالک کشتی شناخت چندانی درباره آنها ندارد و نیز در حالیکه بنادر متعدد بارگیری و تخلیه برای یک سفر در نظر گرفته شده است این نوع اجاره برای مالکین کشتی ها مناسب تر و مطلوب تر است. البته تغییرات متعددی در هر یک از حالتهای کلی فوق ممکن است داده شود و این موضوع بستگی به نحوه مذاکرات مربوط به اجاره کشتی و موقعیت طرفین دارد. شرایط و مواردی که معمولا در متن اصلی چارترپارتی آورده می شود.

خطوط کشتی‌رانی منظم

خطوط کشتیرانی  LINER، به شرکت‌هایی اطلاق می‌شود که، دارای کشتی، و برنامه‌ی منظم حمل هستند، و میان بنادر معینی، تردد دارند. در خطوط منظم، کشتی، دریک مسیر معین، و با برنامه‌ی زمانی از پیش تعیین‌شده، کالا را حمل می‌کند. مهم‌ترین بخش سازمانی در این شرکت‌ها، «اداره‌ی خط» است، که درواقع، مسولیت عملیات و سودآوری خط و برنامه‌ی تردد کشتی‌ها، اداره‌ی نماینده‌گی‌ها، یا شعب خارج از کشور، و وظایفی مشابه را، برعهده دارد. اداره‌ی یک خط، وظیفه و کار دشواری است، و مستلزم تبادل انبوهی از اطلاعات، و تهیه‌ی اسناد حمل، برای صدها محموله، در هر سفر است. خطوط منظم کشتیرانی، حمل‌کننده عمومی (Common carrier)، به‌حساب می‌آیند، و ممکن است، عضو یک کنفرانس، یا اتحادیه‌ی کشتیرانی باشند.

ویژگی‌های خطوط کشتی‌رانی منظم (Liner)

۱ـ بنادر مبدا، بین سفر، و مقصد، از قبل مشخص شده است.

۲ـ برنامه‌ی سفر، زمان ورود و خروج، به، یا از بنادر، پیشاپیش، پیش‌بینی، و به عموم، اطلاع داده می‌شود.
۳ـ در خطوط منظم، تمام فضای بارگیری، به یک صاحب کالا، اختصاص نمی‌یابد، بلکه کالاهای متفاوت، متعلق به صاحبان مختلف، فضای انبارهای کشتی را، پر می‌کند.
۴ـ دریک مسیر، اغلب، چند کشتی، از یک شرکت، فعال هستند، و یکی پس از دیگری، با فواصل زمانی مشخص، بنادر موردنظر را، تحت پوشش قرار می‌دهند.
۵ـ کشتی‌های خطوط، در بنادر تحت پوشش، هر دو عمل تخلیه و بارگیری را، انجام می‌دهند.
۶ـ هزینه‌های جاری خطوط کشتی‌رانی، به‌مراتب، بیش‌تر از کشتی‌های اجاره‌ی سفری و زمانی است. خطوط کشتیرانی بزرگ، به‌منظور کاهش هزینه‌ها، سعی می‌کنند تا، تعداد بنادر تحت پوشش خود را، کاهش دهند.
۷ـ گرداننده‌گان خطوط کشتیرانی منظم، ممکن است صاحب کشتی، اجاره‌کننده‌ی کشتی، از صاحبان دیگر، یا خریدار فضای بارگیری، بر روی کشتی‌های خطوط دیگر، باشند.

۸ـ مشتریان خطوط کشتیرانی، فرستنده‌گان کالا (shippers)، هستند.

 ۹- فرستنده‌گان کالا (shippers)، ممکن است فورواردر (Freight forwarder)، حمل‌کننده‌ گان بدون کشتی (NVOC)، یا صاحب کالا باشند.

*درمقابل کشتی های دارای برنامه‌ی منظم (LINER)، کشتی‌های گذری TRAMP، هستند، که برنامه‌ی منظمی ندارند، و بین بنادر مشخص، رفت‌وآمد نمی‌کنند. از این کشتی‌ها، بیش‌تر درحالت اجاره، یا اجاره‌ی دربست (CHARTER)، استفاده می‌شود.

فاس یا تحویل کنار کشتی (FAS) (Free Aiongside Ship):

فاس به معنی تحویل کنار کشتی است تحت این مقررات تعهده فروشنده با گذاردن کالا کنار کشتی روی اسکله یا بارج به پایان می‌رسد.

فوب یا تحویل روی عرشه کشتی – اینکو ترمز (FOB) (Free on Board):

فوب به معنی «تحویل روی عرشه کشتی» می‌باشد. کالا به وسیله فروشنده در بندری که در قرارداد فروش ذکر شده روی عرشه کشتی گذارده می‌شود.


Free in/ Liner out

بارگیری و بارچینی در بندر مبداء به عهده فروشنده کالا و یا صاحب کالا است. لیکن وظیفه حمل دریایی و نیز تخلیه کالا در بندر مقصد به عهده کشتیرانی است.

تفاوت حق فری تایم و دموراژ در چیست؟

مدت مجاز برای بارگیری و یا تخلیه کالا در بنادر کشتیرانی که بدان دموراژ تعلق نمی گیردرا lay time گویند.اما دموراژ/خسارت معطلی کشتی/خسارت دیرکرد کشتی – مبلغی مورد توافقی است که اجاره‌کنندۀ کشتی به‌علت توقف بیش از حد کشتی برای بارگیری یا تخلیه ، به مالک آن می‌پردازد.

در مقاله انواع روش های حمل و نقل دریایی به طور ویژه ای به این موضوع پرداخته ایم برای اطلاعات بیشتر در زمینه روش های حمل و نقل دریایی اینجا کلیک کنید.

بارنامه دریایی (OCEAN BILL Lading (OBL

توسط fatemeh baqshani در آبان ۱۸, ۱۳۹۸

بارنامه دریایی سندی است که شرکت کشتیرانی زمانی که کالا را دریافت می کند و کشتی از اسکله جدا می شود و همچنین هزینه حمل بار پرداخت می شود صادر می کند. در این بارنامه مشخصات کامل کالاها ذکر می شود و باید توسط فرمانده کشتی امضا شود. به موجب این بارنامه، بار توسط شرکت حمل کشتیرانی به مقصد حمل می شود و به گیرنده می رسد.

تفاوت Obl و Hbl

بارنامه Hbl بین مشتری و حمل کننده است در حالیکه بارنامه دریایی توسط شرکت کشتیرانی برای حمل کننده صادر می شود.

خصوصیات بارنامه دریایی

بارنامه سندی است که توسط حمل کننده رسیده و نشان دهنده این است که کالا دریافت یا بارگیری شده است و به موجب این سند، حمل کننده متعهد می شود کالایی که تحویل گرفته است را در قبال ارائه بارنامه به گیرنده مشخص یا شخصی که بارنامه را دارد، تحویل دهد.

در بارنامه دریایی باید شرحی از ماهیت و مقدار کالا و تاریخ و محل صدور بارنامه و نام فرستنده باشد. در بارنامه “دریافت برای حمل” باید محل تحویل کالا ، بندر مبدا و بندر مقصد ذکر شود و در بارنامه باید نام کشتی و محل وتاریخ بارگیری ذکر شود. بارنامه یکی از کامل ترین سندها است که شرایط و مفاد آن وجهه قانونی و جهانی دارد.

ویژگی ها و کارکردهای بارنامه های دریایی

  • رسید کشتیرانی برای حمل
  • تعهدی برای حمل بار از مبدا به مقصد است
  • دلیلی است بر وجود قرارداد حمل که بر اساس مندرجات بارنامه تکالیف بین حمل کننده و دارنده بارنامه در ظهر آن مشخص می شود
  • قابل معامله و داد و ستد است
  • نشان دهنده توافق بین دو طرف نسبت به کرایه حمل بار است

محتویات و مندرجات بارنامه

  • فرستنده کالا؛ مشخصات کامل (shipper)
  • گیرنده کالا؛ مشخصات کامل (CNee)
  • طرف ابلاغ کالا؛ شخصی که خط کشتیرانی باید او را مطلع نماید (Notify party)
  • نمایندگی خط کشتیرانی  (shipping agent)
  • شماره بارنامه
  • بندر مقصد
  • نام کشتی و شماره سفر
  • مبدا بارگیری
  • نام کشتی
  • مقصد نهایی تحویل کالا
  • شماره سفر کشتی
  • شماره های پلپم و شماره کانتینر در مورد حمل محمولات کانتینری
  • شرح کالا، تعداد و نوع بسته بندی و علائم آن ها
  • وزن محموله
  • ابعاد محموله
  • تاریخ صدور بارنامه
  • امضا نسخه های اصلی بارنامه، درج تعداد نسخ بارنامه، درج تعداد نسخه های اصلی صادر شده

نوع توافق حمل در بارنامه های فله می تواند با شرایط زیر باشد:

  • HH: از کارگاه (یا کارخانه) به کارگاه
  • P.H: اسکله تا کارگاه
  • H.P: کارگاه تا اسکله
  • P.P: اسکله تا اسکله

روش های حمل و نقل دریایی

توسط fatemeh baqshani در آبان ۱۶, ۱۳۹۸

برای حمل بار روش های مختلفی وجود دارد اعم از حمل و نقل هوایی، حمل و نقل دریایی، حمل و نقل جاده ای و حمل و نقل ریلی. هلدینگ خادم لجستیک با داشتن چندین مجموعه فعال در زمینه حمل و نقل بین المللی تمام خدمات حمل و همچنین خدمات انبار داری، تخلیه، بارگیری و تامین کالا را به مشتریان خود ارائه می نماید.

حمل و نقل دریایی

یکی از روش های مرسوم در حمل و نقل بین المللی، حمل دریایی است و عبارت است از جابجایی بار و کالا به وسیله کشتی یا شناورها از طریق دریا، اقیانوس، رودخانه و کانال. دلایل استفاده از این روش به عنوان اولین و گسترده ترین روش حداقل هزینه، نبود نیاز به راه سازی و ایجاد خطوط راه آهن و جاده بوده به طوری که باعث شده از دیر باز مورد استقبال تاجران قرار بگیرد. البته زمان حمل در این نوع حمل کالا بالا بوده و برای کالاهای بسیار ارزشمند و کم حجم و کم وزن روش مناسبی نیست.

حمل و نقل دریایی برای کالاها با حجم زیاد و در مسیرهایی که راه های ارتباطی بجز دریا نمی باشد، مورد استفاده قرار می گیرد. این محموله ها به وسیله کانتینرهای ۲۰ و ۴۰ فوتی جابجا می شوند. البته محمولات فله مثل گندم ، برنج ، سنگ ، آهن، مواد معدنی، کودها و گوگرد به وسیله ی کشتی های فله بر مخصوص حمل می شوند. برخی محموله ها، شامل دستگاه ها و ماشین آلات بزرگ که به وسیله کانتینرهای رو باز و یا بغل باز(opentop,flatrack) حمل می شوند. اگر کالاهایی باشند که حجم و ابعاد بسیار خارج از محدوده باشد، باید از کشتی های BREAK BULK  و کشتی هایی که بر روی عرشه خود فضا برای قرار دادن محموله ها دارند استفاده شود.

استفاده از روش حمل و نقل دریایی برای کشورهایی که این امکان برایشان میسر است، نیازمند ایجاد زیرساخت هایی چون بنادر، اسکله و حوضچه های آن، تجهیزات مربوط به بارگیری و تخلیه و همچنین حضور نهادهایی چون گمرک و نمایندگان سایر نهادهای مرتبط با امر واردات و صادرات در بنادر می باشد.

حمل و نقل دریایی کالا

برای حمل و نقل دریایی کالا با توجه به اینکه مسیر جا یه جایی دور و یا نزدیک باشد و اینکه چه نوع کالایی قرار است حمل شود از وسایل دریایی متفاوتی چون لنج، دبه ، بارج، لندی کرفت و کشتی می توان استفاده نمود. وقتی کشتی دارای بار پهلو گرفت با ورود آن، مدارک توسط مامور بهداشت بررسی می شود و اجازه ارتباط با بندر داده خواهد شد. حمل و نقل دریایی از آنجا که بر قیمت تمام شده کالا تأثیر زیادی دارد جایگاه خوبی در کشورها پیدا کرده است و در میان صاحبان صنایع و مواد اولیه نقشی ضروری پیدا کرده است. ارتباطی که این حمل و نقل با تجارت و بنادر دارد از نظر اقتصادی در کشورهای مختلف قابل اهمیت است. موقعیت جغرافیایی کشور ایران نیز راه را برای این حمل و نقل باز کرده است و می توان از حوزه دریایی استفاده کرد.

مزیت های حمل و نقل دریایی

حمل و نقل دریایی مزیت هایی دارد که سبب شده است توجه بسیاری به آن شود. از مزیت های این روش می توان به ارزان بودن حمل کالا، سرعت بالا در حجم زیادی از کالا، پرداخت وجه در مقابل اسناد معتبر می باشد که سبب شده است این روش در تجارت بین المللی سهم قابل توجهی داشته باشد.

انواع روش های حمل و نقل دریایی

روش کراس استافینگ: وقتی کالایی به صورت مستقیم قابل ارسال به مقصد نباشد به این روش حمل می شود و کانتینری که دارای محموله است به کانتینر دیگری منتقل می شود.

روش ترانشیپ: در این روش از حمل و نقل دریایی کالا از طریق تغییر کشتی منتقل می شود و برای بندرهایی که به صورت مستقیم قادر به حمل دریایی نیستند مناسب است. در این روش، کانتینر تخلیه شده و کشتی دیگری بارگیری می شود.

روش چارترینگ: این روش از حمل و نقل برای حمل بارهایی که حجیم هستند و بدون بسته بندی و با کشتی حمل می شوند مناسب است که محصولات با اجاره کشتی، به روش چارترینگ حمل می گردد.

روش حمل کالاهای فله ای: کالاهایی که بدون بسته بندی و به حالت فله ای وارد کشتی می شوند با این روش حمل می شوند.                                                                                   

انواع کشتی ها:

الف) کشتی ها از نظر مسیر حمل ،طبقه بندی می گردند!

۱ . کشتیهای لاینر ( خطوط منظم) : این کشتی ها ،در خطوط دریایی مشخص و با برنامه ریزی معینی فعالیت می کنند.

۲ . کشتیهای ترامپ ( خطوط نامنظم) :   این کشتی ها ،در خطوط معینی فعالیت نمی کنند، و محموله ها را به هر نقطه ای که صاحب کالا بخواهد، با قرارداد طرفین حمل می کنند.

ب) کشتی ها از نظر نوع ساخت نیز طبقه بندی می گردند!

۱ .کشتیهای حامل کالاهای عمومی، یا ( جنرال کارگو ) : این کشتی ها، بطوری ساخته شده اند، که برای حمل ونقل کالاهای مختلف، قابل استفاده  باشند! به طور معمول در این کشتی ها، کالاها به صورت بسته بندی شده، حمل و نقل میشوند.

  • کشتیهای  (HANDY SIZE): باظرفیت بارگیری بیش از ۱۰۰۰۰ تا ۳۵۰۰۰ تن
  • کشتیهای (HANDY MAX): باظرفیت بارگیری بیش از  35000 تا ۵۰۰۰۰ تن
  • کشتیهای (PANAMAX): که با ظرفیت بارگیری حداکثر تناژ تعریف شده می باشند، زیرا سایز این کشتی ها ،حداکثر اندازه ای است ،که میتواند از کانال پاناما عبور نماید.
  • کشتیهای (CAPE SIZE): این کشتی ها، به دلیل بزرگ بودن بیش ازحد، قادر به عبور از کانال پاناما نبوده، و برای گذر از اقیانوس اطلس، به اقیانوس آرام ،مجبور هستند، از دماغه ی هورن ،در جنوب کشور شیلی عبور کنند؛ اکثر کالایی که این کشتی ها حمل می نمایند ،(ذغال سنگ یا سنگ آهن) و مواد معدنی می باشد.

 2. کشتیهای فلهبر مخصوص : طراحی این نوع کشتی ها به گونه ای است، که تنها می توانند یک یا دو نوع محموله را حمل نمایند، مانند کشتی های ویژه ی حمل شکر ، یا گندم  ، یا مواد معدنی.

۳ .کشتی های (O.B.O ):  این کشتی ها، می توانند چند نوع محموله را حمل و نقل نمایند؛ هدف از ساخت آنها این است، که در سفر برگشت نیز بدون بار نباشند. این کشتی ها انواع محموله های فله، از جمله نفت، سنگ معدنی و… را حمل و جابجا می کنند.

۴٫ کشتیهای تانکر نفت: این کشتی ها برای حمل نفت و محموله های نفتی ساخته شده اند و سرعت بارگیری و تخلیه در این کشتی ها، به دلیل استفاده از پمپ از کشتی های دیگر، سریع تر است.

۵ . کشتیهای (RO-RO  ) : این کشتی ها ،مجهز به سکوی مخصوص، در قسمت جلو یا عقب یا پهلو به نام RAMP هستند و برای حمل وسایل نقلیه (حامل بار یا مسافر) مورد استفاده قرار می گیرند! این کشتی ها دارای طبقات مختلف و متحرکی هستند تا بتوان از فضای آنها حداکثر استفاده را کرد، و وسایل نقلیه می توانند به طور مستقیم به این کشتی ها وارد و یا از آن خارج شوند.

– درحال حاضر، چهار دسته  مشخص ازکشتی های RO-RO به شرح زیر وجود دارند:

  • RO-RO های چند منظوره
  • RO-RO های مجهز به جرثقیل
  • RO-RO های حمل مسافر و کالا، که به آنها RO-MAX هم نیز گفته می شود.
  • RO-RO هایی که مختص حمل خودرو هستند، ودر صنعت خودروسازی، برای واردات و صادرات مورد استفاده قرار می گیرند ؛که به آنها PURE CAR CARRIERS هم می گویند.

 6. کشتیهای کانتینربر: این کشتی ها، برای حمل و نقل انواع محمولات ، با بسته بندی کانتینر ساخته شده اند، سهولت و آسان بودن بارگیری و حمل کانتینر ها ،امتیاز مهمی به حساب می آید.

  • کشتی های تغذیه کننده (FEEDER ) با ظرفیت بارگیری بیش از ۱۰۰ تا ۵۰۰ TEU
  • کشتی های ( FEEDER MAX) با ظرفیت بارگیری بیش از۵۰۰ تا ۱۰۰۰ TEU
  • کشتی های (HANDY) با ظرفیت بارگیری بیش از۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ TEU
  • کشتی های (SUB PANAMAX) با ظرفیت بارگیری بیش از ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ TEU
  • کشتی های  (PANAMAX) با ظرفیت بارگیری حداقل ۳۰۰۰ TEU
  • کشتی های (POST PANAMAX) با ظرفیت بارگیری بیش از۴۰۰۰ TEU

کانتینر: محفظه ای است فولادی یا آلومینیومی، که برای حمل و نقل محمولات مختلف، به شکل استاندارد شده، به کار می رود.

مزایا: به وسیله ی کانتینر حمل ونقل آسان می شود، محافظت کالا، تامین می گردد، از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه، می باشد و می توان آن را با هر یک از وسایل نقلیه، اعم از کشتی، کامیون و یا راه آهن، حمل و جابجا نمود.

۷٫ کشتیهای چند منظورهی جدید : (MULTI PURPOSE) این کشتی ها با توجه به انبارهای پزرگ و تجهیزاتی که دارند، قادر به بارگیری و حمل انواع کالاهای فله، کالاهای عمومی، خودرو و کانتینر می باشند.

کالای خطرناک چیست؟

توسط fatemeh baqshani در آبان ۱۶, ۱۳۹۸

 مواد و ترکیبات شیمیایی که به صورت بالقوه بتوانند براي سلامتی افراد، اموال یا محیط زیست خطر ایجاد نمایند را کالاي خطرناك می نامند . کالاي خطرناك شامل این دسته بندي کلی می گردند:

  • مواد منفجره
  • آتش زا
  • خودسوز (بدون انکه جرقه اي وجود داشته باشد خود ماده خاصیت در شرایط خاص قابلیت اشتعال دارند)
  • موادي که با اب واکنش شیمیایی دارند (که در اثر تماس با اب یا بخار اب باعث تولید گاز هاي قابل اشتعال یا سمی می شوند)
  • اکسید کننده ها (که باعث گسترش اتش یا دامنه حریق می گردند)
  • مواد سمی یا عفونی
  • مواد خورنده

عبارات و اصطلاحات زیر در خصوص کالای خطرناک مورد استفاده قرار می گیرند که معمولا به وسیله انها می توانیم به اطلاعات مورد نیاز و ضروري دست یابیم

شماره سازمان ملل یا :Number UN یک شماره چهار رقمی است که توسط سازمان ملل به کالاي هاي خطرناک و شیمیایی اختصاص دارد تا بوسیله ان بتوانیم به ماهیت کالاي خطرناك دسترسی یابیم

نام صحیح کالاي ارسالی یا :PSN نامی استاندارد که در حمل و نقل کالای خطرناک به جاي نام تجاري و سایر اسامی متعارف استفاده می شود.

کلاس / دسته بندي: کالای خطرناک به کلاس هاي مختلفی تقسیم می شوند که این کلاس بندي بر اساس اصلی ترین خطري است که کالا از خود ایجاد می نماید. کالاهاي خطرناك به نه گروه مختلف تفکیک می شوند. دسته بندي هر یک از کلاسها نیز براساس ماهیت خطر تولیدي، مختلف می باشد.

ریسک فرعی یا: Risk Subsidiary هر گاه کالای خطرناک داراي خطراتی بیش از انچه که در یک کلاس یا دسته بندي را شامل شود خطر اصلی، کلاس اصلی کالاي خطرناك و خطرات فرعی دیگر کلاس یا دسته بندي هاي فرعی ان کالا را شامل خواهد گردید.

گروه بسته بندي یا : Group Packing کالای خطرناک بسته به نوع و میزان خطرناك بودن خود می باید بسته بندي متناسب با خود را داشته باشد به عبارت دیگري کالا با درجه خطر بالا می باید بسته بندي کاملا متناسب با نوع خطر را رعایت نموده باشد. بر همین اساس بسته به میزان خطر کالا، بسته بندي کالا در سه گروه یک ، دو و سه ( اعداد لاتین) به شرح ذیل متمایز می گردند.

گروه یک: براي بسته بندي کالاهاي بسیار خطرناك

گروه دو: براي بسته بندي کالاهاي با میزان خطر متوسط

گروه سه: براي بسته بندي کالاهاي با میزان خطر پایین

کلاسهاي مختلف کالاهاي خطرناك و نشانه هاي هر یک

کالاهاي خطرناك بسته به اصلی ترین و با اهمیت ترین خطر و ریسک تولیدي به نه کلاس مختلف تفکیک می گردند. همچنین هر یک از کلاس هاي نه گانه خود نیز به دسته بندي هاي مختلفی ممکن است تقسیم گردند.

کلاس یک : مواد منفجره یا موادي که براي تولید مواد منفجره بکار می روند.

کلاس دو : گازهاي خطرناك

  • کلاس ۲٫۱: گازهاي قابل اشتعال:

به گازهایی اطلاق می گردد که می توانند با ازاد شدن در داخل هوا و وجود منبع جرقه ، مشتعل گردند. گازهاي قابل اشتعال می توانند سبک تر یا سنگین تر از هوا باشند. گازهاي سنگین تر از هوا می توانند در سطوح پایین جمع گردیده که در صورت بروز جرقه و انباشت گاز قابلیت انفجار و اشتعال را دارند. در این دسته می توان به گازهایی همانند هیدروژن ، استیلن ، LNG و LPG اشاره نمود

  • کلاس ۲٫۲

گازهاي تحت فشار هستند که نه قابلیت اشتعال دارند و نه سمی . از این دسته می توان به گازهاي ذیل اشاره نمود.

  • نیتروژن
  • دي اکسید کربن o
  • هواي فشرده
  • هلیم

برخی از گازهاي این کلاس باعث ایجاد خطر خفگی می گردند به عنوان مثال گاز نیتروژن و دي اکسید کربن. هرگاه گازهاي داراي خطر خفگی از هوا سنگین تر باشند می توانند در سطوح پایین تجمع یافته و باعث کاهش اکسیژن هوا یا تخلیه کامل منطقه از اکسیژن می گردد.

  • کلاس ۲٫۲ بهمراه ریسک فرعی ۱٫۵ :گازهاي اکسید کننده

گازهایی هستند که نه قابلیت اتش گیري را داشته و نه خواص سمی بودن را دارند اما می توانند باعث تسریع در احتراق گردیده و در صورت وجود مواد سوختنی و قابل اشتعال خطر اتش سوزي این مواد را بسیار بالا ببرند.

از گازهایی که در این دسته قرار می گیرند :

  • انتونوکس
  • اکسید نیتروژن
  • کلاس ۳٫ ۲گازهاي سم:

 گازهایی هستند که در صورت استنشاق می توانند باعث مرگ یا مصدومیت شدید گردند. بسیاري از گازهاي این دسته علاوه بر داشتن خواص سمی، داراي خواص دیگري هم هستند به عبارت دیگر خواصی همچون قابلیت اشتعال ، اکسید کنندگی یا خورندگی را هم دارند

  • کلاس ۳ مایعات قابل اشتعال

 مایعات قابل اشتعال بخاراتی از خود تولید می کنند که این بخارات می توانند در داخل هوا در صورت وجود منبع تولید جرقه مشتعل گردند. بر اساس تعریف این دسته از مایعات داراي نقطه اشتعال یا Point Flash کمتر یا مساوي ۶۰ درجه سیلسیوس می باشند. نقطه اشتعال یا Point Flash عبارت است از درجه حرارتی که در ان مایع می تواند به اندازه کافی تولید بخاراتی در هوا را نموده که در صورت وجود منبع تولید جرقه باعث اشتعال ان گردد.

  • کلاس چهارم ۴ جامدات قابل اشتعال

کلاس ۴٫۱ جامدات قابل اشتعال، مواد جامد داراي خاصیت خود واکنش و مواد جامد غیر انفجاري

جامدات قابل اشتعال در واقع مواد جامد سوختنی بوده یا مواد جامدي هستند که در اثر اصطکاك می توانند ایجاد حریق و اشتعال نمایند.

مواد خود واکنش یا Reactive-Self موادي هستند که بلحاظ حرارتی ناپایدار بوده و حتی بدون وجود اکسیژن هم تمایل زیادي جهت انجام تجزیه هاي حرارت زا می باشند.

مواد جامد غیر حساس به انفجار ، مواد انفجاري هستند که با اب یا الکل یا رقیق شدن با دیگر مواد باعث شکل گیري یک مخلوط جامد همسان گردیده که خواص انفجاري ان را تشدید می نمایند. مثالی از این ماده می تواند اسید پیکریک مرطوب باشد.

  • کلاس ۴٫۲ مواد جامد مستعد جهت احتراق خود به خود

این مواد شامل ان دسته از جامدات قابل اشتعال بوده که در اثر افزایش دما و مجاورت هوا یا هواي مرطوب قابلیت احتراق خود به خود را دارند به عبارت دیگر بدون وجود منبع جرقه یا اتش این مواد به صورت خود به خود اتش می گیرند. مثال این دسته از کالای خطرناک می توان به مواد ذیل اشاره نمود.

  • فسفر سفید
  • ضایعات پنبه
  • غذاي ماهی
  • کلاس ۴٫۳ مواد جامدي که در اثر تماس با اب تولید گازهاي قابل اشتعال می نمایند.

 موادي هستند که در اثر تماس با اب امکان انتشار گازهاي قابل اشتعال نموده که می تواند باعث شکل گیري ترکیب منفجره در هوا گردند. در برخی حالات گرمایی که از این واکنش تولید می شود می تواند باعث احتراق خود به خودي بدون وجود منبع جرقه گردد. همچنین برخی از مواد این دسته در هنگام احتراق قابلیت تولید گاز هاي سمی را نیز دارند. مواد ذیل در دسته این نوع جامدات قرار دارند.

· فسفید الومینیم ( باعث تولید و ازاد سازي گاز فسفین می گردد)

· کاربید کلسیم ( باعث ازاد سازي و تولید گاز استیلن می گردد)

· سدیم ( باعث ازاد سازي گاز هیدروژن می گردد)

  • کلاس ۵٫۱ مواد اکسید کننده

این مواد که به خودي خود تمایل کمی جهت سوختن را دارند (کند سوز) ممکن است با کسب اکسیژن کافی (خصوصا در مجاورت کالاهاي کلاس ۵٫۲) باعث احتراق سایر مواد یا مشارکت در سوختن انها داشته باشند. مواد ذیل از جمله مواد قرار گرفته در این دسته می باشند

  • پرمنگنات پتاسیم
  • نیترات امونیم
  • هیپوکلرید کلسیم
  • کلاس ۵٫۲ پراکسید هاي آلی

پراکسیدهاي آلی مواد ارگانیکی هستند که داراي گروه عناصر پراکسید غیر فعال (-O-O-) بوده که از لحاظ حرارتی ناپایدار بوده و بسیار تمایل به انجام واکنش هاي خطرناك با دیگر مواد را دارند. این مواد می توانند از لحاظ شیمیایی داراي خواص ذیل باشند.

  • سوختن سریع
  • مستعد جهت انجام واکنش و تجزیه هاي انفجاري
  • حساس به حرارت ، ضربه و اصطکاك
  • انجام واکنش سریع با دیگر مواد
  • کلاس ۶ مواد سمی
  • کلاس ۱٫۶ مواد سمی

کالاهاي قرار گرفته در این دسته موادي هستند که در صورت بلعیده شدن، استنشاق و حتی در برخی موارد تماس پوست دست با انها منجر به مرگ یا اسیب جدي می گردند. همچنین برخی مواد این دسته می توانند خطرات فرعی دیگر را هم داشته باشند (به عنوان مثال قابل اشتعال یا قابلیت خورندگی هم داشته باشند)

  • کلاس ۲٫۶ مواد عفونی

موادي هستند که عموما حاوي ترکیبات میکرو ارگانیسم که باعث ایجاد بیماري می گردند، می باشند. این مواد جهت واکسیناسیون انسانی و حیوانی بکار گرفته می شوند

  • کلاس هفت مواد پرتوزا (رادیو اکتیویته)

موادي یا ترکیباتی هستند که داراي تشعشعات رادیو اکتیو بوده و بر اساس دستور العمل هاي صادره از سوي سازمان بین المللی انرژي اتمی IAEA باید با انها رفتار نمود. این نوع کالاها عموما بدلیل اتش زا بودن یا کمک به احتراق سایر موارد در دسته کالاهاي خطرناك قرار نگرفته بلکه به واسطه تشعشعات زیانبار آنها موجب مرگ یا اسیب جدي به سلامت انسانها یا محیط زیست خواهد گردید.

  • کلاس هشت مواد خورنده

مواد جامد و مایعی هستند که می توانند باعث اسیب رسانی شدید به نسوج زنده یا ایجاد خورندگی شدید موادي همچون فلزات گردند. مواد خورنده قابلیت نابودي و یا ایجاد اسیب به نسوج و بافتهاي زنده انسانی و نباتی و جانوري گردیده و در تماس با فلزات همانند الومینیم ، فولاد و دیگر فلزات باعث خورده شدگی انها گردد. برخی از این مواد همچنین در اثر بخارات تولیدي باعث سوزش چشم ، مجاري تنفسی و پوست گردند. اساس و پایه مواد خورنده معمولا اسید ها یا الکالیک بوده که در برخی حالات علاوه بر موارد پیش گفته می توانند خواصی همانند اتش زایی یا اکسید کنندگی را هم شامل شوند.

  • کلاس نه مواد و کالاهاي متفرقه

 موادي که تحت این کلاس قرار می گیرند داراي خطراتی هستند که در شمول هشت کلاس دیگر کالاهاي خطرناك قرار ندارند. برخی از موادي که در این کلاس قرار می گیرند ممکن است بواسطه خواص و ملاحظاتی که در رابطه با دماي نگهداري انها می بایست رعایت گردیده و در صورت عدم رعایت موجب بروز حوادث خطرناك گردد دسته بندي شده اند.

  • قیر مذاب
  • یخ خشک

حمل بار گروپاژ چیست؟

توسط fatemeh baqshani در آبان ۱۶, ۱۳۹۸

یکی از اصطلاحات پرکاربرد در حمل ونقل دریایی و بازرگانی “گروپاژ” یا “حمل خورده بار” است که به آن حمل بار به طور اشتراکی نیز می گویند. زمانی کاربرد دارد که حجم و مقدار بار از فضای یک کانتینر کمتر باشد، بار را به صورت مشترک با سایر بارها در یک کانتینر قرار می دهند. هزینه ارسال این نوع بار کمتر است اما زمان حمل آن بیشتر است.

همانطور که گفتیم گروپاژ به حمل و نقل بارهای کم حجم اطلاق می شود. به طور مثال اگر فرض کنیم حجم یک کانتینر ۲۰ فوت، برابر ۳۵ متر مکعب و حجم کانتینر ۴۰ فوت برابر ۷۰متر مکعب است، و حجم بار ارسالی شما از این حجم کمتر باشد وفضای کانتینر را پر نکند، شرکت حمل و نقل که حمل بار شما را به عهده گرفته است، هزینه را محاسبه می کند و به شما اعلام می کند و بار شما را همراه با چند خرده بار دیگر که کوچک و کم حجم هستند را به طور همزمان با یک کانتینر ارسال می کنند.

گروه خادم لجستیک امکان حمل خرده بار به طور محدود از بنادر جنوبی و شمالی به بنادر مختلف جهان را دارد.

انواع کانتینر

برای جابجایی بهتر کالا باید با انواع کانتینرها را بشناسیم. یکی از انواع کانتینر، “FCL” (Foll container load) است و کالاهای داخل این نوع کانتینر، مربوط به یک پروانه گمرکی هستند و اختصاصی محسوب می‌ شود.

کانتینرهای “(LCL”(less container load: کالای موجود در این کانتینرها، به چند پروانه گمرکی مرتبط هستندکه اصطلاحا به آن گروپاژ می گویند؛ یعنی کالاهای بازرگانان مختلف در این کانتینر درکنار یکدیگر قرار می‌گیرند. این نوع از کانتینرها با توجه به مترمکعب، به گروه های دیگری نیز تقسیم می شوند.

کانتینرهای “HQ”: کانتینرهای ۴۰ فوتی که حدود ۸۰ مترمکعب هستند و به همین اندازه قابلیت بارگیری دارند،” HQ “ نام دارند.

کانتینرهای “OT”: کانتینرهایی که سقف آن ها باز می شود و بعد از بارگیری با چادر بسته و پلمپ می شوند که جهت بارگیری آسان دستگاه ها با جرثقیل بارگیری شوند.

از دیگر نکاتی که باید به آن توجه کرد، جابجایی بار، چگونگی ارسال کالا، بسته بندی و لشینگ کالا، زمان تحویل و ترخیص بار است. لشینگ کالا باید به ترتیب کالاهایی باشد که کالا بدون صدمه به مقصد حمل شود که این کار نیاز به تخصص و تجربه کافی دارد. می توانید در این زمینه با کارشناسان و مشاوران هلدینگ خادم لجستیک در تماس باشید.

۲ نوع بارنامه برای کالاهایی که گروپاژ می شوند وجود دارد:

بارنامه MASTER B/L یا بارنامه اصلی که توسط حمل کننده اصلی صادر می شود و دلیل این بارنامه بستن قرارداد بین حمل کننده اصلی و کنسول کننده بار است.

بارنامه CONSOLIDATOR B/L که بر اساس دستور حمل‌ کننده هر کدام از فرستندگان( مشتری) صادر می‌ شود

بارهایی که با گروپاژ حمل می شوند:

  • بارهای نمایشگاهی بین دو کشور
  • کالاهایی با حجم کم
  •  کالای ورود موقت با اوزان کمتر از کانتینر  که بعد از زمان مشخصی از کشور خارج می شوند
  • مصارف شخصی؛ خرید از سایت های اینترنتی کشورهای مختلف
  • دستگاه های حساس مانند ایکس ری
  • خرید کالاهای تجاری به عنوان نمونه